Een weekje weg in eigen land voelde altijd als de goedkope optie. Geen dure vliegtickets, geen wisselkoersen, gewoon instappen en rijden. Dat verandert dit jaar. Sinds 1 januari 2026 is het btw-tarief op logies gestegen van 9 naar 21 procent, en tegelijkertijd verhoogden 243 gemeenten hun toeristenbelasting. Voor wie dit jaar een hotel, huisje of stacaravan boekt, komt dat hard aan in de portemonnee. Gelukkig zijn er manieren om er onderuit te komen, als je weet waar je op moet letten.
De btw-verhoging raakt bijna elke overnachting
De maatregel komt uit het Belastingplan en is inmiddels definitief. Voor hotelovernachtingen, vakantiewoningen, huisjes, stacaravans en ingerichte tenten geldt vanaf dit jaar het algemene btw-tarief van 21 procent in plaats van het verlaagde tarief van 9 procent. De Belastingdienst bevestigt dat dit ook geldt voor boekingen die je al in 2025 vooruitbetaalde, zolang het verblijf zelf in 2026 of later plaatsvindt. Verhuurders schuiven het grootste deel van die extra kosten door aan gasten, dus je merkt het rechtstreeks op de rekening.
Er is één belangrijke uitzondering: een kale kampeerplek waar je zelf een tent, caravan of camper op zet, blijft onder het lage tarief van 9 procent vallen. Alleen ingerichte accommodaties op een camping, zoals een stacaravan of safaritent, krijgen wel de hogere btw.
Toeristenbelasting stijgt harder dan ooit
Bovenop de btw komt de toeristenbelasting, en die steeg dit jaar met bijna 10 procent, de grootste landelijke toename in jaren. Gemiddeld betaal je nu 2,79 euro per persoon per nacht, tegenover 2,54 euro vorig jaar. Van de Nederlandse gemeenten verhoogde 71 procent het tarief. Pijnacker-Nootdorp spant de kroon met een stijging van 159 procent, van 2,39 naar 6,20 euro per nacht. Slechts één gemeente, Alphen-Chaam, ging juist omlaag.
Dat betekent niet dat je machteloos staat. Sommige gemeenten rekenen nog altijd geen toeristenbelasting, waaronder Soest, Zwijndrecht en Laren. Een korte zoekopdracht naar het tarief van je bestemming voordat je boekt, kan zomaar tientallen euro's schelen over een verblijf van een week.
Amsterdam en Utrecht zijn de duurste steden
Wie in Amsterdam overnacht, betaalt de hoogste toeristenbelasting van het land: 18,44 euro per nacht, via een percentagemodel van 12,5 procent van de overnachtingsprijs. Utrecht volgt met 14,75 euro. Tel daar de btw-verhoging bovenop en de belastingdruk op een Amsterdamse hotelovernachting loopt op tot ongeveer 33,5 procent van de prijs. Voor een weekend van twee nachten in een hotel van 150 euro per nacht ben je dan al snel 100 euro kwijt aan belasting alleen.
Grote steden blijven aantrekkelijk om te bezoeken, maar overnachten hoeft niet per se in het centrum. Een verblijf net buiten de gemeentegrens, in een plaats met een lager tarief, scheelt vaak meer dan de extra reistijd kost.
Kamperen blijft de slimme uitzondering
Terwijl hotels en vakantiewoningen duurder worden, blijft kamperen relatief voordelig. De gemiddelde toeristenbelasting op campings ligt dit jaar op 1,84 euro per nacht, tegenover 2,79 euro bij een hotel. Combineer dat met het lage btw-tarief op een kale kampeerplek, en een tent of camper meenemen is dit jaar financieel gezien de slimste keuze voor een vakantie in eigen land. Reisde je vroeger liever met het vliegtuig? Dan is het goed om te weten dat vliegtickets dit jaar ook duurder zijn geworden, waardoor een binnenlandse camping opeens een stuk aantrekkelijker prijskaartje heeft.
Ook een huurcamper of tent lenen van familie scheelt flink, omdat je dan alleen de kampeerplek zelf betaalt en niet de duurdere ingerichte accommodaties zoals stacaravans.
Boek je toch een camping met vaste accommodatie, vraag dan vooraf na of de prijs die je ziet al inclusief de nieuwe btw en toeristenbelasting is. Sommige parken communiceerden hun tarieven pas laat aan en verrekenden de verhoging achteraf via een aparte toeslag bij aankomst. Dat voorkomt een onaangename verrassing bij de incheckbalie.
Zo boek je dit jaar toch voordelig
Een paar concrete stappen schelen direct geld. Check voordat je boekt het toeristenbelastingtarief van je bestemming via de gemeentelijke website, want de verschillen tussen gemeenten lopen op tot honderden procenten. Kies waar mogelijk voor een kale kampeerplek in plaats van een stacaravan of huisje, en overweeg een gemeente net buiten de grote steden. Boek daarnaast op tijd: aanbieders die de btw-verhoging nog niet volledig hebben doorberekend, bieden soms scherpere tarieven aan voor wie vroeg boekt. En vergeet niet dat een goedkope bestemming kiezen nog altijd de grootste besparing oplevert, ongeacht de belasting op je overnachting.
Reis je toch naar het buitenland in plaats van Nederland? Zorg dan dat je niet alsnog geld verliest aan onnodige kosten. Regel je roaming vooraf, zodat een dikke telefoonrekening niet alsnog roet in het eten gooit.
Wat dit betekent voor jouw volgende vakantie
De optelsom van hogere btw en stijgende toeristenbelasting maakt een vakantie in eigen land dit jaar een stuk minder vanzelfsprekend goedkoop dan voorheen. Dat wil niet zeggen dat je moet inleveren op je vakantieplezier. Met een beetje planning, een voorkeur voor kamperen boven een stacaravan, en een blik op de tarieven per gemeente, houd je alsnog geld over voor de dingen die er echt toe doen tijdens je vrije dagen.